Leasing jest jednym z najczęściej wybieranych sposobów finansowania samochodów, maszyn i sprzętu w firmie. Problem zaczyna się wtedy, gdy leasing traktuje się zbyt automatycznie – inaczej patrzy na niego ustawa o rachunkowości, inaczej przepisy podatkowe, a jeszcze inaczej VAT.
Leasing operacyjny i finansowy – od tego trzeba zacząć
Pierwszym krokiem jest ustalenie, z jakim leasingiem mamy do czynienia. W rachunkowości liczy się ekonomiczna treść umowy. Jeżeli umowa spełnia warunki wskazane w ustawie o rachunkowości, może zostać uznana za leasing finansowy bilansowo, nawet jeśli podatkowo jest leasingiem operacyjnym.
Leasing operacyjny
Przedmiot leasingu pozostaje w ewidencji finansującego. Korzystający księguje opłatę wstępną i raty jako koszt. Nie amortyzuje przedmiotu leasingu.
Leasing finansowy
Przedmiot trafia do środków trwałych korzystającego. Ujmuje się zobowiązanie leasingowe, amortyzuje ŚT, raty dzieli na część kapitałową i odsetkową.
Uproszczenie UoR – kiedy leasing podatkowy może być leasingiem bilansowym
Jednostki, których sprawozdanie finansowe nie podlega obowiązkowemu badaniu, mogą kwalifikować umowy leasingu według zasad podatkowych (art. 3 ust. 6 UoR). Uproszczenie powinno być zapisane w polityce rachunkowości.
ℹ️ Ważne: Uproszczenie nie może zniekształcać obrazu sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Jeżeli leasing ma istotną wartość, należy zachować ostrożność.
Księgowanie leasingu operacyjnego
W leasingu operacyjnym korzystający nie wprowadza przedmiotu leasingu do swoich środków trwałych. Opłata wstępna podatkowo stanowi koszt jednorazowy, bilansowo – bezpieczniej rozliczyć ją w czasie przez RMK.
Opłata wstępna
Faktura za opłatę wstępną netto
402
202
Miesięczna rata leasingowa
Rata leasingowa netto
402
202
Księgowanie leasingu finansowego
W leasingu finansowym przedmiot leasingu ujmuje się w aktywach korzystającego. Jednocześnie powstaje zobowiązanie wobec finansującego. Do prawidłowego księgowania potrzebny jest harmonogram spłat z podziałem na część kapitałową i odsetkową.
Leasing finansowy – przykładowe księgowania
Przyjęcie środka trwałego OT
010
249
Amortyzacja miesięczna
400
070
Część kapitałowa raty
249
202
Część odsetkowa raty
752
202
Leasing samochodu osobowego a KUP – limity od 2026 r.
Od 2026 r. limity kosztów podatkowych zależą od rodzaju pojazdu i emisji CO₂. Obowiązują trzy progi:
Rodzaj samochodu osobowego
Limit podatkowy
Elektryczny lub wodorowy
225 000 zł
Spalinowy/hybrydowy, emisja CO₂ < 50 g/km
150 000 zł
Spalinowy, emisja CO₂ ≥ 50 g/km
100 000 zł
⚠️ Przykład: Firma leasinguje samochód spalinowy o wartości 200 000 zł i emisji CO₂ powyżej 50 g/km. Limit = 100 000 zł. Proporcja: 100 000 / 200 000 = 50%. Jeżeli rata kapitałowa wynosi 2 000 zł, kosztem podatkowym będzie tylko 1 000 zł. Część odsetkowa może być kosztem w całości.
75% KUP – nie mylić z ratami leasingowymi!
ℹ️ Kluczowa zasada: Limit 75% dotyczy kosztów eksploatacyjnych (paliwo, serwis, części, opony) przy użytku mieszanym. Nie stosuje się go do rat leasingowych – raty mają własny limit wartości samochodu. To dwa różne mechanizmy!
VAT od leasingu samochodu osobowego
Przy samochodach osobowych najczęściej stosuje się 50% odliczenia VAT przy użytku mieszanym. Pozostałe 50% nieodliczonego VAT zwiększa wartość kosztu podatkowego (VAT w dekret netto), z uwzględnieniem właściwych limitów.
Pełne odliczenie VAT jest możliwe gdy samochód jest używany wyłącznie w działalności, firma złożyła VAT-26, prowadzi ewidencję przebiegu i ma zasady użytkowania wykluczające użytek prywatny.
Ubezpieczenia – OC, AC, GAP, NNW
OC
Ubezpieczenie obowiązkowe – co do zasady może być kosztem w całości. Nie stosuje się limitu wartości pojazdu, bo składka OC nie jest kalkulowana od wartości samochodu.
AC
Limitowane, jeżeli składka zależy od wartości samochodu. Uwaga: dla składek AC i GAP wciąż obowiązuje limit 150 000 zł (nie 100 000 zł!) dla aut spalinowych.
GAP
Oceniać ostrożnie. Jeżeli składka jest powiązana z wartością pojazdu, może pojawić się argument za limitem analogicznym jak przy AC (150 000 zł).
NNW
NNW i assistance zwykle nie są limitowane wartością samochodu, ale trzeba analizować konkretną polisę.
Wykup samochodu z leasingu
Wykup z leasingu operacyjnego jest odrębną operacją. Jeżeli wykupiony samochód ma być dalej używany w działalności, firma wprowadza go do ewidencji środków trwałych. Przy amortyzacji wykupionego pojazdu stosuje się nowe, obniżone limity z 2026 r.
Księgowanie wykupu
Faktura wykupu netto
010
202
Amortyzacja (od następnego miesiąca)
400
070
Najczęstsze błędy przy leasingu
✗
Stosowanie 75% KUP do rat leasingowych. To błąd – 75% dotyczy kosztów eksploatacyjnych, nie rat.
✗
Stosowanie limitu 150 000 zł do każdego samochodu spalinowego. Od 2026 r. dla aut z emisją CO₂ ≥ 50 g/km właściwy limit rat leasingowych wynosi 100 000 zł.
✗
Stosowanie limitu 100 000 zł do polisy AC. Dla ubezpieczeń AC i GAP nadal obowiązuje 150 000 zł!
✗
Brak zapisów w polityce rachunkowości przy korzystaniu z uproszczenia UoR.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Stan prawny: 29.04.2026.